Solidariteit tussen generaties

De belangrijkste reden is dat de AOW anders onbetaalbaar wordt. Toen de AOW in 1957 werd ingevoerd lag de leeftijdsverwachting voor mannen op 71 en voor vrouwen op 74 jaar. Tegenwoordig is de leeftijdsverwachting voor mannen 78 en voor vrouwen 82 jaar. De levensverwachting zal de komende jaren verder toenemen. Dat is natuurlijk heel mooi, maar daarmee wordt de AOW ook veel duurder. Vooral jonge mensen moeten die AOW betalen. Het probleem is dat de hoeveelheid jonge mensen afneemt, en de groep ouderen stijgt. In 1957 waren voor elke AOW-er nog ruim zes jongere mensen die de AOW-premie konden opbrengen. Inmiddels is de verhouding één op vier. Op het hoogtepunt van de vergrijzing, rond 2040, zal die verhouding bijna één op twee zijn. De AOW-premies worden dan voor de jongere werknemer onbetaalbaar. Jongeren willen graag goed zorgen voor de oudere generatie. Maar om dat mogelijk te maken moet de AOW wel worden aangepast aan de veranderde omstandigheden.

Dat is een vreemde redenering van de FNV. De jongeren van nu zijn immers de ouderen van de toekomst. Als de AOW-leeftijd niet wordt verhoogd, dan zullen de huidige jongeren straks een veel groter deel van hun inkomen moeten afdragen als AOW-premie. Het is maar de vraag of de AOW nog wel betaalbaar is tegen de tijd dat zij zelf met pensioen gaan. Als we niets veranderen krijgen de jongeren van nu, straks als ze 65 zijn een veel lagere AOW, terwijl ze er meer voor hebben betaald. Juist voor de toekomstige ouderen (die nu dus nog jong zijn) is de verhoging van de AOW dus van groot belang.

Nee. De meeste voorstanders van de verhoging van de AOW vinden dat dit geleidelijk moet. Het idee is om elk jaar de AOW met bijvoorbeeld een maand te verhogen. Mensen die nu 64 zijn, zouden in dat geval volgend jaar niet met hun 65ste verjaardag AOW krijgen, maar een maand later. Pas over een hele tijdis de AOW-leeftijd dan op 67 uitgekomen. Dat vinden wij eerlijk, omdat mensen de mogelijkheid moeten hebben zich op de verandering voor te bereiden.

De huidige stijging van de werkloosheid valt te wijten aan de crisis en is een probleem op korte termijn. Zodra de economie herstelt zal de werkloosheid weer afnemen. Op de lange termijn zal Nederland door de vergrijzing juist een tekort aan arbeidskrachten krijgen. Regeren is vooruitzien, dus daar moet nu al over worden nagedacht, crisis of niet.

Het is inderdaad belangrijk dat mensen langer doorwerken. De afgelopen tien jaar is de gemiddelde leeftijd dat mensen daadwerkelijk met pensioen gaan al met twee jaar gestegen. De komende jaren zal deze leeftijd nog verder stijgen. De verhoging van de AOW leeftijd is een langetermijnproject. Door de AOW-leeftijd te verhogen en tegelijk te stimuleren dat mensen langer doorwerken, zal de positie van oudere werknemers verbeteren.

Een aantal voorstanders van het ophogen van de AOW-leeftijd zijn voorstanders om dit soort beroepen een aparte status te geven. Hoe het ook zij: Zwaar fysiek werk kan je niet je hele leven doen. Daarom is het van belang dat mensen die dit werk doen de kans krijgen zich om te scholen wanneer zij ouder worden, bijvoorbeeld tot conciërge of tramconducteur. We moeten voorkomen dat mensen helemaal verslijten waarna ze de rest van hun leven als arbeidsongeschikte moeten doorbrengen.

Het klopt dat er straks relatief meer pensioenen worden uitgekeerd en dat de staat daaruit ook meer belasting zal ontvangen. Maar door de vergrijzing wordt niet alleen de AOW duurder, maar allerlei kosten die wij met z’n allen betalen. Denk bijvoorbeeld aan de kosten van de gezondheidszorg. Bovendien moet de belastingbetaler nu al 9 miljard euro extra bijleggen om de AOW uit te kunnen keren, want de inkomsten van AOW-premies zijn nu al te laag. Het verhogen van de AOW-leeftijd is dus essentieel om dat gat te dichten.

Nederland is een van de laatste West-Europese landen die nog twijfelt aan verhoging van de AOW-leeftijd. In Duitsland wordt de pensioenleeftijd vanaf 2012 geleidelijk verhoogd tot 67 en in Engeland naar 68. Noorwegen heeft de pensioenleeftijd al verhoogd naar 67. In dat laatste land blijft de pensioenleeftijd zelfs omhoog gaan naarmate de levensverwachting van mensen verder stijgt.

De AOW is ooit ingevoerd door premier Willem Drees in 1957. Hij zei toen al dat de AOW-leeftijd zou moeten meegroeien met de stijgende levensverwachting. Als we dat toen al hadden gedaan, dan zou de AOW-leeftijd nu al boven de 70 jaar hebben gelegen. Een verhoging van 65 naar 67 valt dus eigenlijk best mee. Toch is er veel weerstand, omdat het inmiddels als een symbool wordt gebruikt door bepaalde belangengroepen. Gelukkig zijn veel jongeren en ouderen verstandiger, en groeit de groep die langzame verhoging van de AOW-leeftijd steunt.